Archiwum kategorii: na własne oczy

Ukraina – Korea Południowa 3:1 w finale. Lepszy świetny zespół niż wybitne jednostki

Ukraina – mistrz świata do lat 20

– To już jest naprawdę koniec mistrzostw? – spytał swoich rodziców siedzący za mną chłopiec, a ci nie śmieli odpowiedzieć, a może ich odpowiedź nie przebiła się do mnie przez okrzyki radości z sąsiednich miejsc. Chwilę wcześniej Heorhij Citaiszwili po pięknej kontrze strzelił gola na 3:1 i było już pewne, że Ukraina pokona Koreę Południową i zostanie mistrzem świata do lat 20. Odwrócić losy meczu, wygrać mimo straconej najpierw bramki – to lubię, rzekłem, to lubię. Za mojego kibicowskiego życia, w finałach „dorosłych” reprezentacji narodowych, taka sztuka udała się tylko Niemcom z Czechami (1996), Francuzom z Włochami (2000) i Kameruńczykom z Egiptem (2017). Na finale mundialu do lat 20 w Łodzi bawiłem się na tyle dobrze, że w 30-stopniowym upale nie przeszkadzał mi nawet brak wody w punktach gastronomicznych (co nie znaczy, że o tym skandalu szybko zapomnę). Łaknących bardziej sportowej (i taktycznej) analizy odsyłam do wpisu Michała Treli, sam mogę pokusić się co najwyżej o luźne impresje.

Kibice Ukrainy po golu w finale z Koreą Południową

Finał mistrzostw świata do lat 20 na trybunach – koreański sektor między tłumem z Ukrainy

Na finał do Łodzi wybrałem się w dopiero co upolowanej koszulce Ukrainy nie tylko dlatego, że z piłkarską Koreą Południową nie jest mi po drodze od jej bandyckiego pchania przez sędziów w fazie pucharowej mundialu 2002 (tak, wiem, że to nie wina dzisiejszej kadry U-20). Chciałem, by to było wielkie święto dla tysięcy Ukraińców mieszkających w Polsce – i tak właśnie było. Na stadionie Widzewa widziałem wiele twarzy spalonych słońcem – przypuszczam, że spora część z nich została opalona na licznych budowach – z flagą Ukrainy na policzku, które po kolejnych golach Supriahy emanowały radością i dumą. Jeśli ten triumf może być jakimś pocieszeniem dla każdego Ukraińca, który w naszej ojczyźnie usłyszał, że ma wracać do siebie, bo coś komuś tu zabiera, to niech nim będzie. Tego mistrzostwa nikt Ukraińcom nie zabierze. My też byliśmy kiedyś w podobnej sytuacji, ale Polacy, gdy zjeżdżając nie tylko z ojczyzny, ale i ze wszystkich 16 landów, opanowali niemieckie stadiony podczas Weltmeisterschaft 2006 nie mieli (nie licząc goli Bartosza Bosackiego o honor z Kostaryką) z czego się cieszyć. Dorosłej kadrze Janasa zabrakło na tle rywali jakości i pomysłu, którą pokazała młodzieżowa drużyna Ołeksandra Petrakowa.

Ukraina – Korea Południowa 3:1 – radość i smutek po finale mistrzostw świata U-20

Koreańczyków – niech poprzedni akapit nikogo nie zwiedzie – też było na finale sporo, siedziałem zresztą między nimi i zastanawiałem się, czy aż tylu pracuje ich w polskich zakładach Samsunga i innego LG, czy serio na ten finał zjechali. Kolega Kamil, dzięki którego uprzejmości mogłem na tym finale być, a który jest bywalcem na Widzewie i ma wprawę w szacowaniu liczby kibiców, ocenił, że z 16 344 widzów na stadionie, około 6-7 tys. stanowili Ukraińcy, a Koreańczyków mogły być nawet 4 tysiące. Para siedząca przed nami była świeżo po dziesięciogodzinnym locie z Seulu (!), przy czym sielankę stwierdzenia, że „przyjechali specjalnie na finał” zepsuło następujące po nim zdanie, że dalej lecą do Nowego Jorku. W każdym razie – od 2002 roku nic się nie zmieniło. Wtedy, przed mundialem, Jerzy Engel na jednej z odpraw zwracał piłkarzom reprezentacji Polski uwagę, że gdy kibice Korei widzą jeden procent szans na zakończenie akcji golem, to drą się wniebogłosy. Te akurat krzyki i piski trudno nazwać dopingiem, ale już rytmiczne i powtarzane „Korea!” (wymawiane jako… „ne aniengo”) wkręcało się w głowę okrutnie.

Kibice Korei Południowej podczas finału z Ukrainą

Mundial U-20. Frekwencja w Polsce niezła, ale poniżej średniej poprzednich turniejów

Wydawało mi się, że Polska jako organizator będzie mogła odtrąbić frekwencyjny sukces, tymczasem zestawienie opublikowane przez Krzysztofa Sędzickiego na sportowefakty.wp.pl jasno pokazuje, że mniejszą popularnością na trybunach cieszyły się tylko mistrzostwa świata U-20 w Turcji. O ile średnia widzów dla Łodzi, gdzie grali Polacy i gdzie odbył się finał, wygląda nieźle (ponad 10 tys.), a dla Lublina całkiem przyzwoicie (7,7 tys.), to już taka Bydgoszcz powinna się nad sobą zastanowić (albo raczej PZPN, a konkretnie Zbigniew Boniek powinien zrewidować kolejne pomysły przyznawania temu miastu kolejnych tego typu imprez). Jasne, problemy były systemowe, trybuny świeciły pustkami, biletów nie było w kasach (FIFA: bo nie), a moment pojawiania się ich w sprzedaży internetowej był losowy, ale średnia 5,2 tys. w mieście bez piłki na poziomie trzecioligowym (Chemik właśnie spada z III do IV) pokazuje nikły głód futbolu (przynajmniej tego na wyższym poziomie).

Mistrzostwa świata do lat 20 – frekwencja na turniejach (za sportowefakty.wp.pl)

Ukłon Korei, czyli Lee Kang-in śladem Sona

Mnie do Bydgoszczy na wspaniały mecz Francja – USA też nie udało się dotrzeć, w ogóle widziałem za mało meczów, by czuć się kompetentnym w ocenie wyboru najlepszego zawodnika turnieju.

Wiem na pewno, że Lee Kang-in ma to szczęście, że szlak w walce z kulturową barierą i stereotypem mówiącym, iż piłkarz z Azji nijak nie może wskoczyć do top 10 piłkarzy na świecie, przeciera Son swoją grą w Tottenhamie. Korea gra na mundialu jest zawsze od 1986 roku, a przecież mistrzostwa będą jeszcze rozdymane, więc Lee Kang-in pogra nie raz na największej piłkarskiej imprezie. Koreański numer 10 był w Łodzi liderem i podczas meczu, i po jego zakończeniu, gdy wyznaczał moment kłaniania się publiczności. To był fajny moment, ładny pokaz dalekiej kultury.

Lee Kang-in na czele reprezentacji Korei Południowej, która kłaniała się publiczności po finale z Ukrainą

Ukraina – od Euro U-19 z Kyryło Petrowem do mundialu U-20 z Andrijem Łuninem

Prawdziwą wartość piłkarską tych 20-latków poznamy za kilka lat. Gdy latem 2009 roku spędzałem wakacje na (jeszcze należącym do Ukrainy) Krymie, akurat w Doniecku rozgrywany był finał mistrzostw Europy do lat 19. Ukraina wygrała 2:0 z Anglią, w której składzie byli Danny Welbeck, Kieran Trippier i Kyle Walker (półfinaliści mundialu 2018) i Danny Drinkwater (mistrz kraju z Leicester wypadł z kadry tuż przed wyjazdem do Rosji). Dekadę po złotym medalu drużyny Jurija Kalitwincewa, który ukraińskie media wtedy opiewały, większość tamtej kadry kopie w przeciętnych ukraińskich klubach, a część tuła się nawet po dużo słabszych ligach (fińska, węgierska, białoruska). Na wielkim turnieju zagrał tylko Denys Garmasz (przeciw Anglii na Euro 2012 i z Irlandią Północną na Euro 2016), a w Lidze Mistrzów występowali też Serhij Krywcow (Szachtar Donieck) i Serhij Rybałka (Dynamo Kijów). Największa gwiazda drużyny i najlepszy zawodnik Euro do lat 19 w 2009 roku, Kyryło Petrow, po jednym roku kalendarzowym (2014) w Koronie Kielce, wyjechał do Kazachstanu, skąd – przez Olimpik Donieck – trafił do Neftczi Baku. Kasa w portfelu na pewno się zgadza, ale raczej nie o takich klubach w CV marzył wychowanek Dynama Kijów. Słusznie pisał magazyn „Futboł” w numerze, który kupiłem wtedy na Krymie: „Reprezentacja jest ważna, ale to nie ona buduje zawodnika. Swoje własne mistrzostwo każdy z nich musi szlifować w klubie”.

Kyryło Petrow – mistrz Europy do lat 19 z 2009 roku na okładce magazynu Futboł oraz w 2014 roku jako piłkarz Korony Kielce

Najlepszy bramkarz mistrzostw świata do lat 20, Andrij Łunin – przepraszam za złośliwość – do niedawna był bramkarzem za słabym na ekstraklasę, ale wystarczająco dobrym na Real Madryt. Gdy jeszcze był w Dnipro, oferowano go kilku polskim klubom za ok. 250 tys. euro, mówi się o Legii, ale najbliżej było jego przejścia do Pogoni Szczecin.  Bez względu na to, czy po wypożyczeniu do Leganes, dostanie szansę na Santiago Bernabeu, czy nie, jeszcze przez parę lat może być spokojny o zainteresowanie klubów z najlepszych lig.

Andrij Piatow w bramce reprezentacji albo niedługo sam usunie się w cień, albo przez młodziana zostanie z bramki wypchnięty. Andrij Łunin zdaje się mieć wszystko, by powtórzyć w kadrze wieloletnią przygodę Ołeksandra Szowkowskiego (w reprezentacji od 1994 do 2012!). Sam Szowkowski jest teraz zresztą trenerem bramkarzy w sztabie Andrija Szewczenki.

Tęsknota za Szewczenką

Kibicka w koszulce Andrija Szewczenki podczas finału Ukraina – Korea Południowa

Tęsknota kibiców ukraińskich za Szewczenką-piłkarzem jest naturalna, ale wydaje mi się, że bardziej niż na wybitne jednostki, powinni oni czekać na zgraną i wyrównaną pierwszą reprezentację – taką jak ta do lat 20. Ten mundial świetnie pokazał, że jednostki – patrz: Mali, Francja, USA –  nie są w stanie udźwignąć całego ciężaru oczekiwań, jeśli cały zespół nie funkcjonuje jak trzeba. Pokolenie Szewczenki najpierw prawo gry na wielkim turnieju przegrywało w barażach (do MŚ 1998 z Chorwacją, do Euro 2000 ze Słowenią, do MŚ 2002 z Niemcami), a gdy już osiągnęło sukces (ćwierćfinał mundialu 2006), to jego styl był dla mnie dyskusyjny (w grupie w pokonanym polu Tunezja i Arabia Saudyjska, ze Szwajcarią awans wybronił Szowkowski, poważni rywale – Hiszpania i Włochy – nie dawali złudzeń – było 0:4 i 0:3). Momentem kulminacyjnym miało być Euro 2012, zaczęło się od wspaniałego 2:1 (z 0:1) ze Szwecją, z piękną dziecięcą radością, ale potem były przykre porażki z Francją i Anglią.

Na Euro 2016 było już tylko smutno, Ukraina była jednym z większych rozczarowań całego turnieju, co akurat mogłem widzieć z bliska z trybun w Marsylii. Z jej meczu z Polską zapamiętałem tylko Romana Zozulę – jego jedną akcję i przede wszystkim beznadziejną fryzurę.

Polska – Ukraina na Euro 2016: Tomasz Jodłowiec, Roman Zozula, Michał Pazdan, Ołeksandr Zinczenko i Grzegorz Krychowiak

Teraz ukraiński kibic z Polski dostaje nie tyle promyk nadziei i światełko w tunelu, co całe, mieniące się złotem pokolenie dwudziestolatków. Niech tylko będzie mądrzejszy od sąsiada i powstrzyma się od kłótni o zmianę szyldu i jechanie dalej, a powinno być dobrze.

Ukraina – Korea Południowa 3:1 (1:1)

0:1 Kang-in Lee (5. minuta, rzut karny),

1:1 Władysław Supriaha (34.),
2:1 Władysław Supriaha (53.),

3:1 Heorhij Citaiszwili (89.)

Ukraina: Andrij Łunin – Ołeksandr Safronow, Walerij Bondar, Daniło Bieskorowanyj – Juchym Konoplia, Ołeksij Chachłow (56. Maksym Czech), Kiryło Dryszliuk, Wiktor Kornijenko – Heorhij Citaiszwili, Serhij Bułeca (88. Ołeksij Kaszczuk), Władysław Supriaha (63. Daniło Sikan).
Korea Płd.: Gwangyeon Lee – Jisol Lee, Hyunwoo Kim, Jaeik Lee – Taehyeon Hwang, Seyun Kim (46. Wonsang Um), Jungmin Kim, Yongwook Cho (63. Sejin Jeon), Jun Choi (80. Kyuhyuk Lee) – Kangin Lee, Sehun Oh.
Żółte kartki: Juchym Konoplia, Hyunwoo Kim, Jaeik Lee, Sehun Oh.
Sędzia: Ismail Elfath (Stany Zjednoczone).
Widzów 16 344.

Najlepsi piłkarze mistrzostw świata do lat 20

1977 Tunezja Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Wołodymyr Bezsonow
1979 Japan Argentyna Diego Maradona
1981 Australia Rumunia Romulus Gabor
1983 Meksyk Brazylia Geovani
1985 ZSRR Brazylia Silas
1987 Chile Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii Robert Prosinečki
1989 Arabia Saudyjska Brazylia Bismarck
1991 Portugalia Portugalia Emílio Peixe
1993 Australia Brazylia Adriano
1995 Katar Brazylia Caio
1997 Malezja Urugwaj Nicolás Olivera
1999 Nigeria Mali Seydou Keita
2001 Argentyna Argentyna Javier Saviola
2003 Zjednoczone Emiraty Arabskie Zjednoczone Emiraty Arabskie Ismail Matar
2005 Holandia Argentyna Lionel Messi
2007 Kanada Argentyna Sergio Agüero
2009 Egipt Ghana Dominic Adiyiah
2011 Kolumbia Brazylia Henrique
2013 Turcja Ghana Ebenezer Assifuah
2015 Nowa Zelandia Mali Adama Traoré
2017 Korea Południowa Anglia Dominic Solanke
2019 Polska Korea Południowa Lee Kang-in

B.

Jedyne takie Tahiti

Dzięki koledze WW miałem wielką przyjemność uczestniczyć w wiekopomnym wydarzeniu jakim był mecz Polska – Tahiti (5:0) w ramach MŚ U-20.Wszystko, co wydarzyło się podczas spotkania jest już powszechnie znane, więc nawet nie ma sensu się nad tym pochylać. Więc ograniczę się tylko do kilku przemyśleń.

  1. Jeszcze nigdy nie widziałem na własne oczy na stadionie tak słabej drużyny jak Tahiti (nie licząc meczów, w których sam grałem). ALE, uważam za genialne to, że przy stole znalazło się dla nich miejsce. Dla tych chłopaków to pewnie przygoda życia. No i jak miło zostali przyjęci przez publikę – przeczytajcie tutaj.
  2. Ja wiem, że udział Tahiti to ochłap, które korporacyjne modern football spod znaku FIFA rzuca co jakiś czas, żeby zamknąć usta osobom jodłującym, że w piłce zabijana jest różnorodność, a bogaci międlą się we własnym sosie. Wiem, wiem, ale co zrobić, i tak fajnie, że zagrali.
  3. Przypominam też, że dzięki migracji Australii do federacji azjatyckiej reprezentacja Tahiti czasami łapie się na różne imprezy (kosztem Nowej Zelandii albo w parze z nią). Kadra grała np. w Pucharze Konfederacji 2013. Być może też zobaczymy ją kiedyś nawet na dorosłych mistrzostwach, bo droga na nie nie jest aż tak wyboista.
  4. Tak sobie myślę, że jeśli jest jakieś wytchnienie od ciągłego oglądania Barcelony, Realu i Manchesteru i Juventusu to może są to właśnie młodzieżowe imprezy. Może mundial musiał wydarzyć się w Polsce, żeby to sobie uświadomić? :)
  5. Za nieco wstydliwe chyba jednak należy traktować fakt, że Polacy na tle Tahiti wcale nie prezentowali się jakoś wyjątkowo. Nie wiem jak to wyglądało w telewizji, ale ja naocznie nie odnotowałem przepaści w kulturze gry. Raczej to było spotkanie silniejszej drużyny ze słabszą, ale wciąż dwóch ekip funkcjonujących w tej samej futbolowej galaktyce. Chyba trochę smuteczek.
  6. Na trybunach panował prawdziwy piknikowy karnawał, ale w tym sympatycznym sensie. Dużo dzieci (również krzyczących „Tahiti! Tahiti!”), tańce, meksykańskie fale, szaliki, szacunek dla rywali. Naprawdę świetna reklama rodzinnego kibicowania.

P.

Szkocka majówka

Miałem szczęście spędzić majówkę w Edynburgu. Piękne miasto i piękne jego okolice, piękna przyroda i niepiękna pogoda. To jednak nie blog podróżnicy, więc przy tej okazji podrzucam piłkarskie mikrorefleksje z tej wycieczki.

Szkockie media żyją sportem, a piłką w szczególności (na drugim miejscu – rugby). W czasie tygodniowego pobytu miałem możliwość niemal codziennie przekartkować któryś z tamtejszych dzienników, zarówno tych „normalnych”, jak i bezpłatnych. Wszystkie tytuły w 1/4 swojej objętości dotyczą sportu. A piątkowa gazeta dotyczyło go niemal w 1/3.

Dominowały dwa tematy: Steven Gerrard blisko prowadzenia Rangers.

Szkocka prasa o Glasgow Rangers
Szkocka prasa o Glasgow Rangers

Dziś wiemy, że legenda Liverpoolu podpisała umowę z zasłużonym klubem. Zastąpi tam na stanowisku Graeme Murty’ego.

Drugi wątek – derby Edynburga. Dokładnie dzisiaj odbędzie się bowiem spotkanie Heart of Midlothian z Hibernianem. Hibernian walczy jeszcze o puchary, Hearts już one nie grożą, ale spadek również nie. Mecz toczyć się bowiem będzie w ramach zwycięskiej grupy fazy Playoff – oprócz dwóch ekip z Edynburga należą do niej także Celtic, Rangers oraz Aberdeen i Kilmarnock. W sezonie zasadniczym dwukrotnie górą byli The Hibs, raz padł remis. Jeżeli ktoś chciałby więcej poczytać o tych historycznych derby, to odsyłam tutaj, tutaj i tutaj.

W grupie spadkowej z kolei znalazły się Dundee FC, St. Johnstone FC, Partick Thistle, Hamilton Academical, Ross County FC oraz Motherwell FC. Sytuacja w lidze szkockiej do wglądu tutaj.

O tym jak niewiele wiem o aktualnym stanie szkockiej piłki ligowej uświadomiła mnie jednak wizyta w… supermarkecie. Córka szybko zaciągnęła mnie do działu z gazetkami dla dzieci. A tym na półce wdzięczyły się także naklejki z piłkarzami szkockiej Premiership. Przyjrzałem im się dokładnie…

Karty MatchAttax – liga szkocka

… i doszedłem do wniosku, że nigdy nie słyszałem o żadnych z jegomości :) Kiedyś to się znało przynajmniej ośmiu zawodników Rangers i siedmiu Celtiku. A teraz – ni hu-hu.

Bez względu jednak na znajomość tamtejszego futbolu, to faktem jest, że Edynburg to piękne miasto i jeśli będziecie mieli okazję, to koniecznie je odwiedźcie.

Szkocja - widok

P.

Widziałem talent, czyli piłkarska nadzieja Lublina marzy o Lechu

Jeden z nas postanowił przesadzić na czas jakiś swe poznańskie korzenie i ostatni rok życia spędził w Lublinie. W mieście, przez które przewinęło się niegdyś kilka naprawdę wielkich nazwisk dla całej historii polskiego futbolu (Górski, Żmuda czy J.Bąk) i które w swych porywach świetności mogło się poszczycić reprezentantem Polski (L.Pisz), królem strzelców ekstraklasy (L.Iwanicki), dwukrotnym mistrzostwem Polski juniorów (Lublinianka – 1938 i Motor – 1971), łącznie kilkunastoma sezonami na najwyższym szczeblu rozgrywek (Lublinianka przed wojną i krótko po niej, Motor na przełomie lat 80. i 90.) i trzema ćwierćfinałami Pucharu Polski (Lublinianka 69/70 zastopowana dopiero przez wielkiego Górnika Zabrze, ówczesnego finalistę PEZP; Motor 78/79, 81/82) – dziś po wielkiej piłce pozostała raczej wyłącznie jeszcze większa tęsknota, a rozgrywane na całkiem efektownej, niespełna szesnastotysięcznej Arenie Lublin, miejscowe derby Motoru i Lublinianki, choć jakoś tam oczywiście nadal elektryzują miejscowych fanów, muszą zadowolić się kontekstem poziomu zaledwie czwartego frontu na naszej ligowej mapie.

Lubelskie murawy wydeptywali niegdyś naprawdę świetni piłkarze. W barwach Lublinianki czynili to choćby późniejsi wielokrotni reprezentanci Polski, a zarazem jej kapitanowie, jak Edmund Zientara (kapitańską opaskę przywdziewał również podczas Igrzysk Olimpijskich w Rzymie w 1960 roku) czy Roman Korynt, a także Władysław Król, Leszek Jezierski, Władysław Soporek czy niedoszły mundialowicz Mexico ’86 – Marek Kostrzewa. Z nowszej generacji futbolistów na szerokie wody zdołali również wypłynąć dwaj bramkarscy wychowankowie Lublinianki: srebrny medalista olimpijski z Barcelony ’92 – Arkadiusz Onyszko oraz Jakub Wierzchowski, a także przywdziewający obecnie koszulkę stołecznej Legii Tomasz Brzyski.

Motor może się pochwalić jeszcze znamienitszym zastępem futbolowych nazwisk. To właśnie jego wychowankiem był czterokrotny mundialowicz, piłkarz, który aż 21 razy wystąpił na Mistrzostwach Świata, jeden z najwybitniejszych reprezentantów Polski w całej jej historii – Władysław Żmuda. Właśnie w barwach lubelskiego klubu Żmuda wywalczył Mistrzostwo Polski juniorów (1971) oraz zdobywał brązowy medal Mistrzostw Europy juniorów (1972). Po dwóch latach był już jednym z największych odkryć dorosłego mundialu w Niemczech i zarazem brązowym medalistą mistrzostw globu. Wyczyn ten powtórzył również podczas Espana ’82, a wcześniej przytulił jeszcze olimpijskie srebro w Montrealu. Nic dziwnego, że wielokrotnego kapitana polskiej reprezentacji i byłego piłkarza włoskiej Serie A dość powszechnie uznano przed dekadą najlepszym graczem w historii Motoru.

Innym wychowankiem tego lubelskiego klubu, który przez lata był filarem defensywnej formacji polskiej reprezentacji jest Jacek Bąk. Uczestnik dwóch mundiali i jednego turnieju Mistrzostw Europy, debiutował w pierwszoligowym Motorze już w wieku 17 lat. I z pierwszoligowego poziomu nie zszedł już do końca kariery, kolekcjonując na tym szczeblu rozgrywek w Polsce, Francji czy Austrii ponad czterysta występów.

Kolejnym, obok Żmudy, mundialowym medalistą z 1974 roku (choć przy rewelacyjnym Janie Tomaszewskim murawy wówczas nie powąchał), którego futbolowe szlaki przebiegły na pewnym etapie jego kariery przez Lublin, był bardzo ceniony bramkarz Zygmunt Kalinowski.

Obok Żmudy i Kalinowskiego, z legendarną reprezentacją Kazimierza Górskiego związany był również Krzysztof Rześny, który zadebiutował w biało-czerwonych barwach w słynnym, zwycięskim meczu przeciwko Anglii w Chorzowie (podczas którego pamiętnej kontuzji doznał Lubański). Co ciekawe, podczas gdy defensor, który u progu swej kariery spędził w Lublinie kilka lat, walczył na boisku dla polskiej reprezentacji (a zdarzyło się to sześciokrotnie), ta nigdy nie straciła gola.

Najskuteczniejszym graczem w pierwszoligowych dziejach lubelskiej piłki był natomiast późniejszy dwukrotny reprezentant Polski – Leszek Iwanicki (łącznie 26 goli na tym szczeblu), który w sezonie 1984/85 został nawet królem strzelców ekstraklasy, wyprzedzając wówczas w tej klasyfikacji nawet takich asów, jak Mirosław Okoński, Jan Urban, Dariusz Dziekanowski czy Włodzimierz Smolarek.

Czarujący przez lata znakomitym wyszkoleniem technicznym Leszek Pisz to prawdziwa legenda warszawskiej Legii, ale również piłkarz, który na trwałe zapisał się w dziejach lubelskiego futbolu. To właśnie filigranowy pomocnik, jako jedyny jak dotąd piłkarz przywdziewający barwy lubelskiego Motoru wystąpił równocześnie, i to aż pięciokrotnie, w koszulce z białym orłem na piersi.

Niewiele brakowało, by w annałach lubelskiej piłki, zamiast Pisza, jako ten pierwszy biało-czerwony zapisałby się kilka lat wcześniej Andrzej Łatka. Znakomity snajper, który przeszedł do historii polskiego futbolu strzelając fantastycznego gola na słynnym Camp Nou wielkiej Barcelonie, otrzymał co prawda od Wojciecha Łazarka w październiku 1986 roku powołanie do narodowej reprezentacji na towarzyski mecz z Koreą Północną, ale z występu w tym spotkaniu wykluczyła go kontuzja.

Reprezentacyjne szlify w polskiej reprezentacji zdobywali też trzej gracze formacji defensywnej, którzy wcześniej lub później przewinęli się przez Motor: Ryszard Milewski, Modest Boguszewski (wychowanek lubelskiego klubu; młodzieżowy wicemistrz Europy z 1981 roku) czy Rafał Szwed. To zresztą właśnie głównie ze względu na tego ostatniego, którego pragnięto wówczas efektownie wytransferować do dobrego zachodniego klubu, doszło przed dwudziestu laty do zakończonej porażką 0:7, historycznej towarzyskiej potyczki w szwajcarskim Vevey – lubelskiego Motoru z Realem Madryt, na pokładzie którego błyszczały w tamtym meczu takie gwiazdy, jak Canizares, Hierro, Sanchis, Redondo, Raul, Michel, Luis Enrique, Alfonso, Zamorano czy Michael Laudrup.

Obok Żmudy, Bąka czy Onyszki z Lublina pochodził również inny gracz, który ma na swym koncie reprezentacyjny epizod – Jarosław Góra. W lipcu 1992 roku zagrał on w towarzyskiej potyczce przeciwko Gwatemali, jeszcze teoretycznie jako gracz Zagłębia Lubin, ale kilkanaście dni później przywdziewał już trykot drugoligowego wówczas Motoru. W Lublinie całkiem niedawno kończył swą karierę kilkunastokrotny obrońca polskiej reprezentacji – Grzegorz Bronowicki. A warto też nadmienić, że przez Motor, teoretycznie przynajmniej, przewinęły się również dwa inne głośne nazwiska późniejszych reprezentantów Polski. Zarówno jednak późniejszy gwiazdor Bundesligi – Piotr Nowak, jak i Kazimierz Węgrzyn, z różnych powodów, nie zaliczyli ani jednego ligowego występu w barwach lubelskiego klubu. W ramach ciekawostki przypomnijmy też, że na poziomie trzeciego szczebla naszych ligowych rozgrywek, barwy Motoru przywdziewał dwa lata temu ponad trzydziestokrotny reprezentant Ugandy – Vincent Kayizzi. Natomiast zasłużony bramkarz Motoru, Dariusz Opolski, w sezonie 1991/92 został przez katowicki „Sport” uznany najlepszym graczem naszej ekstraklasy. Gdy dodamy do tego, że w 1963 roku Lubliniankę do drugiej ligi wprowadzał wielki Kazimierz Górski, który siedem lat później, niemal w przededniu swej wspaniałej selekcjonerskie przygody był konsultantem i doradcą piłkarzy Motoru, a później, w różnych okresach, na trenerskiej ławce zespołu z Alei Zygmuntowskich zasiadały również tak głośne w futbolowym świecie nazwiska, jak krótkotrwały trener polskiej reprezentacji – Lesław Ćmikiewicz, czy srebrny medalista z Barcelony i mundialowicz z Korei – Piotr Świerczewski, to tworzy nam się naprawdę ciekawy, historyczny pejzaż lubelskiej piłki.

z14460125Q,Druzyna-Motoru---sezon-1991-92---od-lewej-gorny-rz

(zespół Motoru Lublin przed swym ostatnim, jak dotąd, sezonem w ekstraklasie 1991/92)

Czy można jednak wyżyć z samych tylko, choćby i najpiękniejszych futbolowych wspomnień przeszłości? Choć oba zasłużone lubelskie kluby, walczą obecnie dopiero na czwartym poziomie rozgrywkowym i raczej nieprędko ponownie zawitają w progi ekstraklasy, nie oznacza to jednak wcale, że Lublin nie wydaje już na świat piłkarskich talentów. Grze jednego z nich miałem okazję uważnie przyglądać się z bardzo bliska. Wychowanek Motoru – Jakub Futrzyński, powoływany przez trenera Roberta Wójcika do polskiej reprezentacji U-15, regularnie występujący w kadrze województwa, swoją mądrą, dojrzałą i świadomą grą naprawdę robi wrażenie. Arcysolidny środkowy obrońca, twardy, waleczny i nieustępliwy, o znakomitych warunkach fizycznych (już teraz wzrostem dorównuje Żmudzie), świetnie grający głową, wciąż czyni ogromne postępy, ale co najważniejsze jest bardzo wartościowym, poukładanym wewnętrznie chłopakiem, któremu napływ wody sodowej do mózgu absolutnie nie grozi. Kuba po cichu marzy, by śladem swego wielkiego poprzednika – Jacka Bąka, szlakiem przez Poznań, wypłynąć na szerokie piłkarskie wody. A że Lublin ma naprawdę solidną i wiarygodną tradycję wypuszczania w futbolowy świat wielce utalentowanych, znakomitych defensorów, świadczą przykłady Żmudy, Boguszewskiego czy Bąka. Bez względu jednak na to, czy Jakubowi Futrzyńskiemu dane będzie kiedykolwiek, jak jego wielkim poprzednikom, przywdziać trykot dorosłej reprezentacji Polski, bez względu na to, czy zagra w przyszłości dla Lecha lub jakiegokolwiek innego z czołowych polskich klubów, będę się jego karierze bardzo uważnie przyglądał, bo ma on wszelkie predyspozycje ku temu, by nie zmarnować swego ogromnego piłkarskiego potencjału i obok Żmudy czy Bąka, stać się kolejnym wychowankiem lubelskiej futbolowej krainy, przed którym wielkie stadiony staną kiedyś otworem. Czego mu zresztą szczerze życzę.

Przeszedłem wszystkie szczeble. Rozmowa z Tadeuszem Płotką

Tadeusz Płotka (ur. 1945) to dla Lecha Poznań postać dość wyjątkowa. Z jednej bowiem strony należy on do bardzo wąskiego grona przypadków w historii klubu, gdzie w niebiesko-białych barwach występował zarówno ojciec jak i syn. Z drugiej natomiast strony, może on pochwalić się występami w Kolejorzu aż na trzech poziomach rozgrywek – w I, II i III lidze.

Przemysław Nosal: Wyjątkowa jest pana saga rodzinna.

Tadeusz Płotka: Moja mama została wywieziona z Poznania jako siła robocza do bauera niemieckiego, a ojciec dostał się do niewoli w bitwie pod Warszawą i trafił – szczęśliwie! – do zakładu pracy, a nie do obozu koncentracyjnego. W Niemczech rodzice się zapoznali, wzięli ślub i w Wolmirstedt koło Magdeburga w 1943 roku urodziła się moja siostra, a dwa lata później, w kwietniu 1945 roku, czyli pod sam koniec wojny, urodziłem się ja.

Żeby ta saga była ciekawsza, to powiem, że tę strefę wyzwolili Amerykanie. Kto chciał mógł więc jechać na zachód, do USA albo Kanady, a kto chciał mógł wrócić do Polski. Przez rok rodzice jeszcze mieszkali w strefie i zastanawiali się co zrobić. Uznali jednak, że nie należy rozdzielać rodziny, bo w Poznaniu została ciocia i babcia, więc postanowili, że pojedziemy do Polski. To był początek 1947 roku.

Pan miał wtedy 2 lata.

Nic z tego okresu nie pamiętam, ale rodzice mi opowiadali, że już wtedy miałem ciągotki do ruszania się. Ponoć tyle biegałem po pokładzie statku, którym wracaliśmy do kraju, że o mało co nie wypadłem za burtę. Ktoś mnie jednak w ostatniej chwili złapał za kołnierz.

Ojciec przed wojną grał w Sanie Poznań.

Z tego Sanu wraz z trzema kolegami trafił do Lecha, ówczesnego KPW. W tym zespole grał między innymi mój późniejszy trener – Edmund Białas. Wszyscy zawodnicy wtedy normalnie pracowali, a w piłkę grali hobbystycznie. Mimo to zespół prezentował się świetnie i była spora szansa, żeby awansować. Niestety wojna przerwała rozgrywki.

Po wojnie ojciec wrócił do futbolu.

Ojciec kontynuował karierę w Sanie Poznań. Najpierw jako zawodnik, a później jako działacz. To on namówił mnie na treningi w tym klubie, choć nie było łatwo. Mieszkaliśmy jednak na ul. Jarochowskiego, a wokół były wówczas tylko pola, szkoły i… boiska. Wtedy na Łazarzu były cztery kluby sportowe – San, Admira, Surma i Energetyk! Początkowo jednak wolałem uprawiać koszykówkę i piłkę ręczną. Dopiero później tata wziął mnie, jak to mówią, za szorty i powiedział: „Jutro jest trening seniorów Sanu i idziesz ze mną na ten trening”. I tak zacząłem. Potem grając w Sanie załapałem się do reprezentacji Wielkopolski juniorów. Dałem się poznać z dobrej strony w okolicy i wtedy odezwał się Lech.

Szok?

Dla mnie to był przede wszystkim zaszczyt. Lech wtedy grał w ekstraklasie, choć lokował się już w strefie spadkowej. Mimo to zaproszenie na obóz zimowy do Szklarskiej Poręby, które dostałem wraz z czterema innymi kolegami z juniorskiej kadry, było wielkim wyróżnieniem. Do dziś wspominam ten obóz. Zima stulecia, śnieg po pas, a my biegaliśmy po 15-20 km! Dla młodych chłopaków to była gehenna. Mnie uratowało to, że mam bardzo wydolny organizm, ale i tak przez pół roku nie mogłem jeszcze się pozbierać.

Droga do pierwszego składu była jednak jeszcze daleka.

Mogliśmy trenować z pierwszym zespołem, ale o grze jeszcze nie marzyliśmy. Występowaliśmy w rezerwach albo w juniorach. Zresztą moja droga do składu była wyjątkowo długa, bo w międzyczasie złapałem jeszcze bardzo ciężką kontuzję. Występując w finałach mistrzostw Polski juniorów, podczas jednego z pojedynków główkowych, zderzyłem się tak niefortunnie z przeciwnikiem, że miałem podwójne pęknięcie czaszki. Przez 1,5 miesiąca leżałem w szpitalu w Sosnowcu, schudłem prawie 20 kg, a lekarze powiedzieli mi, że to już raczej koniec ze sportem.

Brzmi naprawdę groźnie.

Przez rok faktycznie odpoczywałem od piłki, ale w końcu wróciłem do drugoligowego Kolejorza. Stamtąd poszedłem jeszcze odbudować się do Grunwaldu. Lech występował wówczas w trzeciej lidze, a Olimpia Poznań w drugiej. Olimpia namawiała mnie na transfer, ale zdecydowałem się jednak na powrót do Lecha, mimo że skład był bardzo silny i szanse na grę niepewne. Tata przekonał mnie, że lepiej grać dla Kolejorza. Nie żałuję, choć przez rok walczyłem o miejsce w składzie, ale się udało.

Lech wtedy spadał z drugiej ligi.

Mój debiut przypadł właśnie na spektakularną porażkę w Łodzi ze Startem – 1:8! Ratowaliśmy się wtedy jeszcze przed spadkiem, ale do przerwy było już 0:6! Trener Marczyk w przerwie wziął mnie na bok i mówi „ratuj!”. A ja na to: „trenerze, ale co ja tutaj mam ratować!?”.

Zespół wtedy cały czas krążył między drugą a trzecią ligą.

Skład mieliśmy naprawdę dobry, ale niestety nie brakowało wówczas animozji w zespole. Nie stanowiliśmy zgranej paczki, nie było atmosfery, nie było jedności. A żeby odnosić sukces, to musi istnieć kolektyw, ekipa do tańca i do różańca.

Inna sprawa, że trzecia liga była wtedy bardzo mocna. Stworzono tylko cztery grupy trzecioligowe na całą Polskę. Z każdej grupy tylko jeden zespół awansował do drugiej ligi. A my tutaj mieliśmy bardzo silnych rywali – Szczecin, Koszalin, Gdańsk, Gdynia, Bydgoszcz. W tym pierwszym sezonie to jeszcze nam nie szło zbyt dobrze, ale za to spore szanse na awans miała wówczas Warta. Ale myśmy ją ugotowali! Na stadionie 22 Lipca wygraliśmy z nią 1:0, a mecz oglądało około 30 tysięcy ludzi. I to w deszczową pogodę! Potem już nie przegraliśmy meczów. W sumie nie przegraliśmy aż 61 spotkań!

Aż do słynnego meczu w Bydgoszczy.

Tak, przegraliśmy dopiero w Bydgoszczy (sezon 1971/1972), ale powiem dlaczego. Wygrywaliśmy do przerwy 1:0, ale to był ostatni mecz na jesieni i nagle złapała zima – mokro i lód. Buty szyto wówczas kolarskie, do których szewc dokładał skóry. W takim obuwiu graliśmy jak na łyżwach. A Zawisza, pamiętam jak dziś, gwoździe sobie powbijał w podeszwy, bo mieli szewca pod ręką.

Takich pamiętnych meczów mieliśmy więcej. Przy awansie z III do II ligi graliśmy słynny mecz z Lechią Gdańsk. Lechia miała jeden punkt przewagi nad nami. Musieliśmy więc wygrać. Tutaj na Dębcu dwie godziny przed meczem na stadionie zasiadał już komplet ludzi, około 25 tysięcy. Poza tym kibice rozłożyli się na dachach i wisieli na drzewach. Niezapomniane uczucie. Wygraliśmy 1:0, a bramkę zdobył Zbyszek Franiak.

A potem ostatni mecz z Budowlanymi Bydgoszcz. Wygraliśmy 2:0, ale na boisku krew się lała. To była wojna o każdy metr kwadratowy. Wszyscy zagraliśmy mecz życia.

Trzecia liga była mocna, ale druga była wtedy naprawdę wyjątkowo silna. Przecież jak z Arką Gdynia graliśmy o awans do ekstraklasy, to u nich występował Andrzej Szarmach. W każdym zespole grało po dwóch albo trzech świetnych zawodników.

W takim razie nie tylko Szarmach musiał Panu napsuć krwi.

Ja jako kryjący obrońca grałem zawsze przeciwko tuzom. Ruch Chorzów – Marx, Wisła Kraków – Kmiecik, Stal Mielec – Domarski, Gwardia – Markiewicz, Legia – Pieszko. Ale najwięcej pojedynków miałem z Szarmachem. Powiem tylko, że bramki mi nie strzelił. Miałem też przyjemność grać jeden mecz przeciwko Górnikowi Zabrze z Lubańskim. Człowiek był nie do zatrzymania! Miał takie przyśpieszenie w polu karnym… W Kolejorzu na treningach w grach jeden na jeden Włodek Wojciechowski dawał popalić. Rysiu Szpakowski podobnie. W takich gierkach to dawali w kość.

W obronie za to miał Pan swoich ulubionych partnerów?

Tworzyliśmy naprawdę dobrą parę z Jasiem Kaczmarkiem. On bardzo szybki i sprawny, a ja od czarnej roboty. Oczywiście z innymi kolegami też mi się fajnie grało, ale z Jasiem najlepiej wspominam współpracę.

Inaczej chyba wyglądało wówczas życia piłkarza.

Myśmy wszyscy byli zatrudnieni na kolei. W różnym charakterze, to oczywiście się zmieniało. W III lidze pracowaliśmy do południa, a potem zwalniali nas na trening, czyli ok. 12-13. Później, jak awansowaliśmy do II ligi, to pierwsze pół roku jeszcze pracowaliśmy, ale potem zatrudniono nas w rejonie ogrodniczym, w tzw. działce Dębiec. Działka, czyli boisko, do tego dwóch ogrodników, a my im pomagaliśmy. A w I lidze już nie pracowaliśmy, tylko mieliśmy codziennie treningi.

W ogóle my wtedy jakoś bliżej ludzi żyliśmy. Prawie wszyscy dojeżdżaliśmy tramwajem na treningi. Jak wygrywaliśmy, to tylko klepanie po plecach i chwalenia, a jak porażki, to musieliśmy się chować albo pieszo chodzić. Takie były czasy, inne niż teraz. Poznałem wszystkie szczeble ligowe, grałem w ekstraklasie. Niczego nie żałuję.

TADEUSZ PŁOTKA (ur. 1945) – zawodnik Lecha Poznań w latach 1965 – 1976. Z zespołem spadał do III ligi, dwukrotnie awansował do II ligi i raz dostał się z nim do ekstraklasy. W najwyższej klasie rozgrywkowej rozegrał dla Kolejorza 70 meczów i strzelił jednego gola.

Wywiad przeprowadzony dla programu meczowego „Heej Lech!”

nr 241 na mecz z Wisłą Kraków

Światowy sport rozrywkowy. Rozmowa z prof. Michałem Buchowskim

Przemysław Nosal: Real Madryt płaci za Garetha Bale’a 100 milionów euro. Kluby mają długi sięgające swoją wysokością PKB niejednego państwa, a mimo to w najlepsze występują w swoich ligach. Najlepsi piłkarze zarabiają pieniądze, które dla przeciętnych śmiertelników są nawet trudne do wyobrażenia. Świat piłki staje się coraz bardziej wirtualny/umowny. Czy to czeka również inne sfery – np. rozrywkę?

Michał Buchowski: Ależ dzisiejsza piłka nożna – ta, do której należy Bale – jest rozrywką, tak jak film, estrada, kabarety. Jest częścią sportowego przemysłu rozrywkowego. Rządzi się ona swoimi prawami, lecz nie są one aż tak bardzo różne od innych współczesnych rodzajów dostarczania wrażeń i emocji. To interes, jak każdy inny, oparty na rachunku dochodów i wydatków. Inwestuje się po to, by osiągnąć zyski. Taką inwestycją może być np. Bale. Podejmuje się ryzyko w nadziei na zysk. Są kluby, które nie ryzykują, ale potem np. przegrywają z europejskimi słabeuszami w rozgrywkach kontynentalnych. Tak jak w rozrywce, dochody piłkarzy bywają kosmiczne, wręcz abstrakcyjne dla zwykłych zjadaczy chleba. To jeden z paradoksów współczesnego świata. Inżynierowie ułudy zarabiają na tym krocie, ale nie ma pewności, czy w przewidywalnej przyszłości ta koniunkturalna bańka nie pęknie, tak jak bańka inwestycyjna w 2008 roku. I tutaj ponownie wrócić można do problemu potencjału piłki nożnej i kibicowania, dzięki którym tworzyć się może wspólnota, realizowane mogą być lokalne cele, pielęgnowane wartości i która nie musi kręcić się tylko wokół reklamy, pieniądza i gadżetów. Od klubów i jego kibiców zależy, jakie one będą i czy będą mieć moc jednoczącą, budującą, czy raczej będą dzielić.  

W koszykówce przez wiele lat zespół Harlem Globetrotters – taki koszykarski cyrk. Poza tym organizowane są regularnie konkursy wsadów i rzutów za trzy punkty. W piłce jakoś nie widać podobnych trendów. Dlaczego?

Każdy sport ma swoją specyfikę. Niemniej są przecież formy uprawiania piłki na modłę Globetrotters. Za takie uznać możemy objazdowe mecze najlepszych zespołów w rodzaju Barcelony, Realu czy Manchesteru do Chin, Japonii i… Polski. Faktycznie, w piłce nożnej nie urządza się wśród zawodników konkursów na najlepszy strzał w okienko bramki itp., ale widać nie bardzo organizatorów imprez ten rodzaj atrakcji pociąga.

Można jednak pomyśleć o czymś innym, czymś dla kibiców – oczywiście zależy to też od tego, jakich kibiców chce mieć klub. Do niedawna w przerwach meczów na Bułgarskiej urządzano konkurs rzutów karnych wśród wylosowanych kibiców. Nie wiem, dlaczego ich zaprzestano, bo dla wielu była to wielka frajda. Gdyby na przykład urządzać konkurs na strzał bezpośrednio z rzutu rożnego do bramki lub na trafienie w poprzeczkę z szesnastki, a do tego podnieść stawkę dla zwycięzcy do przynajmniej kilkudziesięciu tysięcy złotych, to emocji w przerwie byłoby nie mniej niż w trakcie meczu.

Możemy obecnie obserwować bardzo ciekawe zjawisko w światowym futbolu reprezentacyjnym. Z jednej strony, swoje reprezentacje narodowe mają coraz mniejsze kraje i terytoria – ostatnio choćby Gibraltar. Z drugiej strony, na igrzyskach w Londynie nie oglądaliśmy kadry Anglii a zjednoczone zespoły pod szyldem Wielkiej Brytanii. Jednoczymy się w ramach piłki czy wręcz przeciwnie?

To zależy od kontekstu. W różnych momentach do głosu dochodzą odmienne tendencje. Piłka bez wątpienia może pełnić funkcje jednoczące. Wspomniane klubowe rozgrywki europejskie przyczyniają się do wytwarzania wspólnej przestrzeni „Europy”, do europeizacji. Ludzie oglądają mecze drużyn z innych krajów, kibice jeżdżą za swoimi drużynami i odwiedzają inne miasta. Spotykamy osoby z innych krajów i natychmiast wielu z nas znajduje z nimi wspólny temat do rozmowy – to piłka nożna, mecze i piłkarze (choć kibice mają tendencję do przesadzania z powszechnością zainteresowania tymi tematami). W tym sensie piłka bez wątpienia jednoczy. Co zastanawiające, owo ujednolicanie zachodzi dzięki temu, ze jednocześnie kibicujemy różnym drużynom i mamy różne piłkarskie upodobania. W odniesieniu do mnożenia lub redukowania liczby drużyn narodowych to nie ma to specjalnego znaczenia. Wielka Brytania to, iż ma cztery różne federacje i reprezentacje zawdzięcza faktowi, że jest ojczyzną futbolu. Ten układ nie zgadza się z logiką państwa narodowego. Teraz dochodzi do tego Gibraltar. Dlaczego w takim razie swojej reprezentacji nie ma np. federalny land Niemiec Bawaria ze stolicą w Monachium? Myślę, że obecnie liczyłby się on bardziej na mapie piłki niż wiele innych znanych nam reprezentacji narodowych, np. Polski.

Kiedyś piłka nożna była dla wielu chłopców szansą na szybką karierę i wyjście z ubóstwa. Dzisiejsze gwiazdy sportu to zwykle długofalowe inwestycje rodziców, którzy przez wiele lat opłacają najlepszych trenerów, fizjoterapeutów, obozy szkoleniowe i odpowiednie wyżywienia, po to, aby ich pociecha wybiła się z tłumu rówieśników. Sport nie jest już ścieżką szybkiego awansu społecznego? Coś może go w tym kontekście zastąpić?

Tu dotykamy istoty sprawy. Z jednej strony sport to demokratyczna dziedzina, w której każdy może awansować dzięki swym indywidualnym talentom i pracowitości. W tym sensie to ideał indywidualistycznego społeczeństwa kapitalistycznego, ponieważ każdy, wykorzystując swe zdolności, może się wybić. Zarazem wiemy, że aby być najlepszym sam talent dziś już nie starcza. Trzeba inwestować, by w wyścigu talentów prześcignąć innych równie zdolnych, trzeba też mieć po prostu sporo szczęścia. Lubimy historie karier „od pucybuta do milionera”, ale chyba nawet w Ameryce początku XX wieku były one raczej wyjątkiem, niż regułą; w dzisiejszych czasach wcale nie jest łatwiej pokonywać bariery klasowe i środowiskowe. Ideał równości szans, którym nadal karmią nas media, zaczyna się chwiać. Ale nadal twierdziłbym, że, zwłaszcza ze względu na swą masowość, piłka nożna pozostaje wciąż względnie demokratyczna. Nadal na szczyty potrafią wypływać chłopcy z faveli w Sao Paulo, z afrykańskich wsi, przedmieść Neapolu, z Zenicy czy z Sarajewa w Bośni, z Bonaventury w Kolumbii, z Szolnoku na Węgrzech, z Wildy czy z Dębca. Mogą to być dzieci artystów, jak van Persie, czy kucharki i ogrodnika, jak Ronaldo. Oczywiście, na każdą taką historię mniej lub bardziej spektakularnego sukcesu przypada kilkaset, jeśli nie kilka tysięcy historii porażek, często bardzo dramatycznych, niemniej jednak, zwłaszcza gdy wiemy, o jakich stawkach i zarobkach rozmawiamy, nadal łatwiej jest chłopcu z afrykańskiej wioski dorobić się na grze w piłkę, niż na grze na giełdzie.

Profesor dr hab. Michał Buchowski, antropolog społeczny, dyrektor poznańskiego Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM. Koordynuje w Polsce międzynarodowy projekt „FREE: Football Project in an Enlarged Europe”. Jego głównym celem jest naukowa analiza fenomenu piłki nożnej jako potencjalnego źródła tożsamości europejskiej, przede wszystkim w ujęciu socjologicznym, historycznym, politycznym i antropologicznym. Strona internetowa projektu: http://free-project.eu/Pages/Welcome.aspx

P.

Czytaj także:

Imperium kontratakuje

Kochać gwiazdy

Moja historia kibicowania: Zawisza po Bońku

Zawisza Bydgoszcz 1979

[ten wpis miał pojawić się wcześniej, najpierw po awansie do ekstraklasy, potem przed pierwszym meczem w niej, aż w końcu po pierwszym zwycięstwie – z Cracovią; tydzień później, po spotkaniu z Lechią też nie jest jednak terminem najgorszym, bo gościnna na tym blogu opowieść kibic(owani)a Zawiszy Bydgoszcz zaczyna się właśnie w Trójmieście]

Pamiętam awans do ekstraklasy w 1979 roku. Zawisza walczył o niego z Lechią Gdańsk i Bałtykiem Gdynia. Właśnie w Gdyni bydgoszczanie grali ostatni mecz. Do awansu wystarczał remis i remisem się skończyło [0:0]. Pierwszy raz wtedy płynąłem łódką, u brata w Chojnicach. I na tej łódce było radio, w którym słuchałem relacji z Bałtyku. To była euforia połączona z zauroczeniem.

Na Zawiszę chodziłem od 1978 roku. Zbigniew Boniek już wtedy w Bydgoszczy nie grał, choć jego duch, wspomnienie jego gry, ciągle krążyło po stadionie. Po awansie w 1979 obejrzenie każdego meczu na stadionie w Bydgoszczy stało się dla mnie obowiązkiem.

Z wypełnieniem tego obowiązku nie było łatwo. Studiowałem i mieszkałem w pokoju małżeńskim w akademiku. Na weekend zjeżdżaliśmy do domu, do rodziny. Jakoś od piątku człowiek żył w strachu, że znowu będzie musiał tłumaczyć żonie i teściowej, że w niedzielę do południa wybierze mecz w Bydgoszczy zamiast ich towarzystwa. Za pierwszym razem dosłownie to z siebie wydukałem, co spotkało się oczywiście z wielkim zdziwieniem. A potem, nie wiem jakim cudem, została przyjęta wersja „a niech głupi gania oglądać tę piłkę”. I tak odbywałem swój rytuał: w niedzielę ok. 9 rano leciałem jak na skrzydłach na autobus, by dotrzeć do Bydgoszczy na mecz, który zaczynał się najczęściej o 11 albo 12.

Pamiętam te tasiemcowe kolejki po bilety na Zawiszę. Po te zwykłe-niezwykłe kartki z bloczku.

bilet na mecz Zawisza Bydgoszcz - Wisła Kraków (1992)

Zdarzały się na stadionie nadkomplety, chyba po 25 tysięcy osób. Układy na trybunach z innymi grupami kibicowskimi? Z Lechem Poznań było ok, ale już z Ruchem Chorzów – niedobrze, a z Wisłą Kraków po prostu źle. Takich mordobić jak później (patrz: film na końcu wpisu) nie było, choć z trasy na stadion były usuwane samochody, bo zdarzały się pobite szyby i połamane drewniane ławki.

Już wtedy na trybunach Zawiszy wisiała flaga Nakła. Znaczące grupy przyjeżdżały też z Mogilna i Barcina.

W Czarnych Nakło przed Zawiszą grał Adam Kensy, mój kolega, reprezentant Polski, ważna postać w Pogoni Szczecin. Od zawsze było widać, że ma wielki talent. Swój talent szlifował na boisku Czarnych. Normalnie nikt oprócz drużyny nie miał na nie wstępu, ale na nasze szczęście konserwatorem był tam ojciec kolegi, więc spędziliśmy na tej murawie pół dzieciństwa.

Adam Kensy

Na Czarnych też się chodziło oglądać mecze. Taki Andrzej Szostak był powoływany do młodzieżówki, a potem go Lech wziął. Najwyżej byli w trzeciej lidze, ale to już w latach 90. [sezon 1997/1998]. W szczytowym okresie na mecze przychodziło jakieś 1,5 tys. A i tak największą atrakcją było jak na swój koncert na Czarnych zespół Varius Manx przyleciał helikopterem. To najlepiej zapamiętała moja córka.

Nakielaninem był też Krzysztof Arndt (kliknij, by zobaczyć gola z Olimpią w Poznaniu), ten z kolei grał też w LKS Sadki. Jego brat mieszkał w tym samym bloku co moja siostra, czasem się go więc widywało, to była duża sprawa. Potem spotkałem go na rybach na Noteci, ale to już było jak odszedł z Zawiszy.

Którzy piłkarze najbardziej zapadli mi w pamięć? Wiadomo, w bramce Andrzej Brończyk, instytucja. Poza tym Dariusz Durda (niesamowity skrót z jego golem z Hutnika Kraków), Jan Stypułkowski, Stefan Majewski, którego gol strzelony głową chyba ze Śląskiem Wrocław jakoś szczególnie zapadł mi w pamięć. Dariusz Pasieka długo było postrzegany jako taki „młot”, ale później piłkarsko się wyrobił. Był Jacek Kot, ten co strzelił Lechowi w Poznaniu jak było 5:1 (na tym wideo w meczu 2:2 w Poznaniu w 1993 r. strzela karnego w ostatniej minucie jak Panenka; wcześniej też gol Durdy). Czy się dawniej mówiło o kupionych i sprzedanych meczach? Szeptało się. A o faktach wiedzieli tylko zainteresowani i najbardziej wtajemniczeni. 

Piotr Nowak był ulubieńcem trybun, tak jak wcześniej Mariusz Modracki. Za to Bierwagen był mało lubiany, bo wszyscy uważali, że gra w Zawiszy tylko dzięki ojcu.

Człowiek się tym Zawiszą interesował już od dzieciaka, zbierał wycinki z gazet – z poniedziałkowej Pomorskiej – nawet jak grał w trzeciej lidze. Z końca lat 60. kojarzę takie nazwiska jak Szaryński i Unton – oni grali w ataku. Był też Polakow. Jak byłem mały miałem hopla na punkcie bramkarzy. W Pomorskiej była taka stała grafika rzucającego się bramkarza. W Zawiszy bronił wtedy Zembrzuski.

W pierwszym sezonie po następnym powrocie do pierwszej ligi [sezon 1989/1990] Zawisza skończył sezon na czwartym miejscu w tabeli. Szkoda, że nie udało się wejść do normalnych pucharów [tylko do Pucharu Intertoto]. Ale przez lata człowiek miał takie wrażenie, że hierarchia wśród wojskowych klubów jest ustalona, a klub z Bydgoszczy jest w niej za Legią i Śląskiem. I zwłaszcza przez Legię był drenowany. A czasem też demolowany.

Najwyższa porażka w sezonie spadkowym 1993/1994 – Zawisza – Legia 0:6 plus awantury na trybunach. Od 0:34 widać flagę Nakło.

W trwającym sezonie aż szkoda słów na to, jak ten Zawisza dawał sobie wyrywać punkty z rąk. Z Widzewem – prowadził i przegrał. W Gliwicach – zmarnowany karny przy remisie na pięć minut przed końcem. Z Podbeskidziem – 2:0 na niecały kwadrans przed końcem i 2:2. Z Cracovią w końcu zagrał już mądrzej i wygrał. A w Gdańsku zdobył punkt chyba po najsłabszej grze z tych wszystkich meczów. To drużyna, która spokojnie powinna się kręcić wokół dziesiątego miejsca w tabeli.

Roman

Polecamy też:

Pyszny tekst Ofensywnych o Zawiszy lat 90.

Kibicowska historia Zawiszy na kibice.net

Bydgoska jedenastka wszech czasów według Gazety Wyborczej

Strzelcy goli dla Zawiszy

 

Profilu Numer10 na facebooku nie zapomni o żadnych ciekawych urodzinach,

a na twitterze chętnie poutyskuje nad niektórymi komentatorami.

Przez PZPN z ludzi wyłaziły zwierzęta. Więcej kas było na Malcie

Nie miałem ochoty wracać myślami do tego tematu, ale Gazeta Wyborcza Wrocław podała, w ilu kasach naprawdę były sprzedawane bilety bezpośrednio przed meczem Polska – Mołdawia. Nie w jednej, w co nie chciało mi się wierzyć (jak twierdził np. czytelnik w tym liście), ale było ich niewiele więcej. Trzy jest tą liczbą i liczbą tą jest trzy.

– Naszym zadaniem było tylko przygotowanie Związkowi miejsca pracy, czyli kas z dostępem do prądu. Poprosił o cztery i tyle dostarczyliśmy, choć sugerowaliśmy już wcześniej, że to może być za mało – wyjaśnia Adam Burak, rzecznik spółki Wrocław 2012, która zarządza stadionem.

Mimo tego PZPN nie zdecydował się na więcej kas, nie otworzył też wszystkich, które dostarczyła spółka. Bilety przed meczem można było kupować tylko w trzech okienkach. Na prośbę spółki Wrocław 2012 na terenie stadionu stanęła jeszcze jedna, piąta kasa, w której sprzedawano bilety na mecz Brazylia – Japonia, który 16 października odbędzie się we Wrocławiu. – Chcieliśmy wykorzystać fakt, że na stadionie będzie wielu kibiców – dodaje Burak.

(z tą brazylijsko-japońską kasą nasuwa mi się od razu Nie chce pan do Tokio, to ja radzę niech pan bierze do Melbourne. To bardzo rzadki bilet, jeszcze aktualny. Samolot odleciał trzy dni temu, nawet jeszcze nie wrócił’, ale to w tej sprawie wątek poboczny)

Zaraz po meczu – gdy było wiadomo, że pod kasami zebrało się narodu jak na pielgrzymce do Częstochowy – rzecznik PZPN Agnieszka Olejkowska powiedziała Gazecie Wrocławskiej:

– Wiele osób nie chciało skorzystać z opcji kupna biletu przez internet i można było przewidzieć, że będą kolejki. Zakup biletu trochę trwa – trzeba pokazać dokument tożsamości, wpisać PESEL. Zdarza się przecież jeszcze, że jedna osoba kupuje kilka biletów – tłumaczyła zaraz po zakończeniu meczu Polska Mołdawia Agnieszka Olejkowska, rzecznik Polskiego Związku Piłki Nożnej.

Olejkowska nie była pewna, czy w trzech otwartych kasach oprócz kupowania biletów można było też odbierać wejściówki zamówione przez internet. – Tak chyba było, ale nie jestem pewna, musiałabym to sprawdzić. Może faktycznie otworzyliśmy za mało kas.

Ostatnie zdanie brzmi niemal jak przyznanie się do błędu, czyli ciało obce w ustach pani rzecznik, ale już dzień po meczu wróciła nam dobrze znana Agnieszka Olejkowska:

– Ilość stanowisk kasowych wydawała się wystarczająca.

A także dodała (z wyżej cytowanego tekstu GW):

Olejkowska zapewnia, że kibice mogli kupić bilety wcześniej. – W pierwszym etapie sprzedaży internetowej, od 6 sierpnia do 2 września, taką szansę mieli tylko członkowie Klubu Kibica, ale potem sprzedaż była otwarta dla wszystkich – od 3 do 9 września. Kasy na wrocławskim stadionie były czynne także w dni poprzedzające mecz – twierdzi rzeczniczka PZPN.

Dlaczego przed meczem działało tak mało kas? – Przy organizacji dużych imprez odchodzi się od sprzedaży biletów tuż przed samym wydarzeniem – mówi rzeczniczka PZPN Agnieszka Olejkowska. – Nie możemy brać odpowiedzialności za kibiców, którzy nie czytają komunikatów organizacyjnych. Apelowaliśmy, żeby do kas przychodzić najpóźniej do godz. 17, tymczasem niektórzy przychodzili nawet o godz. 20. Tacy kibice pretensje mogą mieć tylko do siebie.

Otóż, droga pani rzecznik, choć nie przybyłem pod stadion o godzinie 20, faktycznie mam do siebie pretensje. Te największe. Ale też wymienię swoją listę zarzutów pod adresem Polskiego Związku Piłki Nożnej, zarządcy stadionu – i uwaga – innych kibiców.

Na zakup biletu w necie miałem jeden dzień.

Nie miałem i nie mam zamiaru być okradzionym przez tzw. Klub Kibica, nie uiściłem haraczu za możliwość nabycia wejściówki w sprzedaży zamkniętej (do 2 września). W dniach 4-11 września byłem na zagranicznych wywczasach. Na kupno biletu w sieci miałem więc poniedziałek 3 września. Nie zdążyłem się zdecydować i mam za swoje. Z tyłu głowy kołatała mi myśl, że jeśli jednak – pokrzepiony wynikiem/grą w Czarnogórze – będę chciał obejrzeć ekipę Waldemara Fornalika przeciw Mołdawii po przylocie do Wrocławia, stawienie się pod stadionem trzy godziny przed szpilem wystarczą do wejścia na mecz. O naiwności!

Przy okrągłym kiosku z biletami od strony ulicy Królewieckiej byłem ok. 17.40. Jak wyliczył Tygodnik Kibica to ponad trzy godziny przed pierwszym gwizdkiem. Szok spowodowany długością kolejki i liczbą kas dającą się wyrazić za pomocą paluchów jednej dłoni złagodziła chłodna kalkulacji. Zbliżałem się do mety powoli, ale systematycznie. Zwłaszcza po tym, jak jeden szkrab stojący kawałek przede mną podał do wiadomości swojego taty i wszystkich w okolicy liczbę osób, jaką naliczył – a było to ok. 150 (brakowało tylko ”czuwaj!”) – miałem przeświadczenie graniczące z pewnością, że bilet będzie mój. O naiwności!

Paradoksalnie, uformowaną i karnie stojącą jeden za drugim kolejkę rozwaliła… obsługa meczu (stewardzi lub ochroniarze, raczej ci drudzy). Ogonek stał tuż przed wejściem bramkami na stadion i uznano, że tak być nie może. Nastąpił tyleż skomplikowany co nieudany proces przesunięcia kolejki w inne miejsce. To nie mogło się dobrze skończyć dla tych, którzy uczciwie swoje odstali. Moje miejsce w peletonie pogorszyło się o circa 50 miejsc. Spadochroniarze z końcowych miejsc nagle zaczęli lądować w czołówce, jak gdyby nigdy nic. Wyglądało to mniej więcej tak.



Po tej akcji dywersyjnej do moich uszu dotarł taki dialog: – Tatusiu, skoro inni się wpychają, to my też tak zróbmy – jęczała dziewczynka stojąca z ojcem tuż za mną. – Nie możemy, trzeba stać uczciwie – odpowiadał ojciec stojący tuż za mną.

Ale z czasem było już tylko gorzej. Nie tylko dlatego, że kończył się prowiant zdobyty w pobliskiej żabce przez lubą ;)

Ludzie wpierniczali się w kolejkę na różne sposoby. Jedni jak na powyższym fragmencie Co mi zrobisz jak mnie złapiesz, przystawali bezszelestnie, jak gdyby nigdy nic, jakby stali w danym miejscu od przedwojny. Inni próbowali przekupywać osoby ze ścisłej czołówki: w pakiecie był pesel/dowód osobisty, kasa na bilet i bonus na ”małe co nieco”. Moim ulubionym typem był jednak bezczel-gaduła. Przystanął taki parę metrów za mną i szybko znalazł interlokutora. – Ja p… ale kolejka! J… PZPN. Długo już stoisz? – Dwie godziny. – Ja p…. co za skandal. Ktoś powinien coś z tym zrobić. Ile jest tych kas?! Czemu musimy tu stać?! PZPN, PZPN… – i tak po 5-10 minutach wygadał sobie miejsce w kolejce.

Im bliżej było meczu, tym nerwów było więcej. W zapadających ciemnościach cichociemni mnożyli się na potęgę i przylatywali w okolice kas jak ćmy do światła. Robiło się coraz tłoczniej, zaczęły się wyzwiska, a nawet przepychanki. Kolejka zrobiła się szeroka na 5-10 osób (bo długa była jak stąd do wieczności), samozwańczy pilnujący szyku robili więcej złego niż dobrego, a policja/ochrona (nie widziałem, tylko słyszałem krzyk z frontu) reagowała tylko wtedy, gdy napór na czołówkę był za duży.

Uświadomiłem sobie, że reguły ostatecznie przestały obowiązywać, a ludzie zaczęli się kierować – jak zwierzęta – instynktem, gdy spostrzegłem, że pan z córeczką, wcześniej uczciwie pilnujący kolejki, cudownym sposobem znaleźli się przede mną.

To skandal, że PZPN sprzedawał bilety na mecz eliminacji mistrzostw świata w trzech kasach. Ale mnie, który dotarł na stadion trzy godziny przed spotkaniem, obejrzenie go uniemożliwiła też (a może przede wszystkim) rozpychająca się tłuszcza i obsługa, która nie przypilnowała kolejki.

Czytam, że dopiero o godz. 20.30 ustawiono barierki, które miały uniemożliwić oskrzydlające ataki intruzów. Czy żaden wrocławski bystrzak nie mógł wpaść na to wcześniej? Czy nikt nie przewidział, że po bilety ustawi się – co za niespodzianka – kolejka? Czy żaden ze stewardów/ochroniarzy nie mógł tego ogonka od początku pilnować?

Czy to naprawdę jest takie trudne?

Niecałe 10 minut przed pierwszym gwizdkiem, nie mając ochoty dalej uczestniczyć w tych dantejskich scenach i płacić 80 lub 120 zł za obejrzenie części meczu, wyszedłem z kolejkowej imprezy.

Aha, na wakacjach byłem na Malcie. Na stadionie narodowym w Ta’Qali obejrzałem spotkanie eliminacyjne z Armenią (0:1). Sprzedaż biletów była prowadzona przez parę tygodni w sieci, tak jak w Polsce. Ale większość osób z 3,5 tys., które ten mecz obejrzało, tak jak ja, kupiło bilet w kasach przed spotkaniem. W jednej z pięciu otwartych kas.

Kasy biletowe przed meczem Malta - Armenia 0:1

A o Malcie, dla ukojenia nerwów, w następnych wpisach.

B.

O zmaganiach z kupnem biletu na mecz kadry już na tym blogu można było poczytać:

PZPN sprzedaje bilety na mecz Polska – Wybrzeże Kości Słoniowej 

W menu także:

Jak PZPN nie rozmawiał z zagranicznymi kandydatami na selekcjonera 

Polityka pamięci PZPN  

Gdzie PZPN ma polskie godło, czyli orzełkowym skrytożercom mówimy nie! 

Gdzie PZPN mógłby wysłać faks z pytaniem o mecz towarzyski?

 

PS Podejmuję się rozkręcenia strony fejsa dla bloga, więc jakby co, można lubić. Pierwsza myśl jest taka, by wrzucać tam zdjęcia (jak galerię z Malty) i krótkie ciekawochy dręczące każdego z nas, typu: ilu piłkarzy występujących swego czasu na Gozo grało w polskiej lidze…

Polityka pamięci PZPN

Nigdy nie przepadałem ze stroną internetową Polskiego Związku Piłki Nożnej. Zawsze miałem ją za estetycznie i funkcjonalnie drewnianą (podobnie jak zresztą sam związek), zarówno przed jej remontem, jak i już po nim. Mimo to z niej korzystałem. Można tam bowiem było znaleźć archiwum meczów reprezentacji Polski od samego początku jej funkcjonowania, w zdecydowanej większości wraz ze składami meczowymi. Dodatkowym ułatwieniem była wyszukiwarka reprezentantów Polski, która wskazywała w jakich meczach kadry zawodnik występował. Rzecz niezwykle przydatna.

Z czasem zaczęła szwankować wyszukiwarka. Nie znajdywała piłkarzy, nie rozpoznawała nazwisk, gubiła starsze mecze. No cóż, psuje się, co zrobić. Jakież jednak było moje zdziwienie, gdy kilka dni temu wszedłem na stronę związku w poszukiwaniu jednego z historycznych meczów kadry. Szukam i szukam, ale nigdzie nie można znaleźć spisu spotkań. O jest – „archiwum” – tu się ukryły! Klikam. Otwiera mi się to coś. Coś czyli zbiór kwalifikacyjnych i turniejowych meczów Polaków od 2002 roku do… 2010 roku. Dlaczego do 2010 roku? Czy wyniki z EURO 2012 nie dotarły jeszcze do siedziby PZPN? Czy potrzebna jest specjalna komórka do liczenia goli i meczów, tak jak w Pekinie PKOl miał specjalną osobę do liczenia medali? I dlaczego właściwie od 2002 roku!? Pytania naprawdę ciekawe, ale skupmy się na meritum, czyli na zawartości wybranego fragmentu tegoż fikuśnego „archiwum”. Pozwolę sobie zaprezentować kawałek:

Eliminacje MŚ 2010

Terminarz i wyniki

Data Mecz
6 września 2008 Wrocław, Polska – Słowenia 1:1
Słowacja – Irlandia Północna 2:1
10 września 2008 San Marino – Polska 0:2
Słowenia – Słowacja 2:1
Irlandia Północna – Czechy 0:0
11 października 2008 Chorzów, Polska – Czechy 2:1
Słowenia – Irlandia Północna 2:0
San Marino – Słowacja 1:3
15 października 2008 Bratysława, Słowacja – Polska 2:1
Czechy – Słowenia 1:0
Irlandia Północna – San Marino 4:0
19 listopada 2008 San Marino – Czechy 0:3
11 lutego 2009 San Marino – Irlandia Północna 0:3
28 marca 2009 Irlandia Północna – Polska 3:2
Słowenia – Czechy 0:0

I tak dalej, i tak dalej. Prawda, że bogactwo danych zachwyca? Strzelcy bramek, składy, żółte kartki, sędzia, liczba widzów, selekcjoner, ba, nawet wideo-skróty większości spotkań. No, na taką stronę to ja czekałem. Warto się było przemęczyć, żeby teraz czerpać garściami z krynicy mądrości.

Nie mówię, żeby strona PZPN opisywała każdy mecz i odsyłała do relacji wideo, tak jak choćby strona angielska (przykład) czy przedstawiała składy nawet meczów z przedwojnia jak strona niemiecka (przykład, choć polecam też wyszukiwarkę). Mogłaby, ale tego nie oczekuję, tak jak nie oczekuje się od robotnika budowlanego, aby znał Leśmiana. Chciałbym tylko, żeby nie była miejscem, gdzie wyłącznie błyszczą się obrazki, a osoby, które nie są akurat zainteresowane tekstami o działaniach CSR w wykonaniu PZPN, nie mają w ogóle po co tam wchodzić.

Związek jest depozytariuszem historii naszej reprezentacji. To on pozostaje odpowiedzialny za ciągłość pamięci o takich zawodnikach jak Reyman, Wilimowski, Cieślik, Brychczy, Deyna czy Smolarek. Takim głupim ruchem jak „archiwum” lat 2002-2010 (!!!) wymazuje ich ze świadomości młodszych kibiców, a w przypadku starszych – przyczynia się do tego, że mają oni mniej wyraźne kształty.

P.

Jedyna taka stolica

Weekend spędzony w Berlinie przypomniał mi z jak niezwykłą futbolową sytuacją mamy tam do czynienia. W jednym z największych (ponad 3,5 mln mieszkańców; szóstym na liście za Moskwą, Stambułem, Londynem, Sankt Petersburgiem i Madrytem) i zarazem najważniejszych miast Europy, w wielkiej stolicy kraju, który jest światowym gigantem piłkarskim nie ma klubu w najwyższej klasie rozgrywkowej! To niesamowite, ale tak właśnie jest. Berlin nigdy nie rozdawał kart w niemieckim futbolu, ale biorąc pod uwagę możliwości jakie ma ta potężna metropolia, to aż nie chce się to pomieścić w głowie.

Największy berliński klub to oczywiście Hertha Berlin.

Czasy jej świetności to jednak futbolowa prehistoria, bo epoka przedwojenna. Wtedy to w 1930 i 1931 roku berlińczycy wywalczyli mistrzostwo Niemiec, a w latach 1926-1929 zostawali wicemistrzami. Od czasu założenia Bundesligi, czyli od 1963 roku idzie im jednak już po grudzie. Jedyne sukcesy to wicemistrzostwo 1975 i trzecie miejsce na koniec sezonu 1998/1999, dzięki któremu mogliśmy berlińczyków podziwiać nawet w Champions League (wyniki do wglądu tutaj). Do tego należy doliczyć dwa finały Pucharu Niemiec (1977 i 1979). I to tyle. Słabo prawda? Mimo to od 1997 roku Hertha była stałym elementem 1. Bundesligi. Występowała w niej raz lepiej, raz gorzej, ale występowała. W sezonie 2009/2010 zespół zajął jednak 18. pozycję w tabeli i spadł na zaplecze niemieckiej piłki. Po roku jednak wrócił, by… znowu spaść (16. miejsce w sezonie 2011/2012). W efekcie obecne rozgrywki rozpoczyna tam, gdzie nie ma Bayernu ani Borussii.

Jeszcze gorzej sprawy miały się jeżeli chodzi o drugi stołeczny klub – 1. FC Union Berlin.

Głównym problemem tej ekipy było przede wszystkim to, że przy podziale Berlina trafiła ona na jego wschodnią, mniej wesołą stronę. W efekcie zespół musiał się kotłować w podzielonej na geograficzne dywizje (w różnych okresach – dwie, trzy lub cztery) DDR-Liga (swoją drogą to twór o fascynującej organizacji, o której więcej tutaj). W swoim fyrtlu wygrywał często (został nawet ostatnim mistrzem przez upadkiem muru), ale ile to wszystko było warte, to już inna kwestia. Po zjednoczeniu Niemiec 1.FCU, związany z tą biedniejszą częścią Berlina, często borykał się z problemami finansowymi, a co za tym idzie – również czysto sportowymi. W efekcie nigdy nawet nie zagrał w 1. Bundeslidze. Największym sukcesem klubu jest finał Pucharu Niemiec 2001 (przegrany 0:2 finał z Schalke, dwa gole Bohme) i będące jego pokłosiem występy w Pucharze UEFA w sezonie 2001/2002 (Union odpadł w 2. rundzie, eliminując przedtem fińskie Haka i odpadając z Litexem Łowecz) oraz gra w 2. Bundeslidze w latach 2001-2005 i 2009-do dziś (zainteresowanych większą ilością szczegółów odsyłam na rozbudowaną stronę o klubie tutaj).

Inne większe berlińskie kluby to największy rywal Unionu – zarządzane przed laty przez Stasi Dynamo Berlin (wielokrotny mistrz DDR-Liga, 1/2 finału PZP 1977 oraz 1/4 finału PM 1980 i 1984; po upadku muru nigdy nie dobił się nawet do 2. Bundesligi, obecnie w V lidze) oraz Tennis Borussia Berlin (Bundesliga w latach 1974-75 i 1976-77, obecnie w VI lidze; znany głównie z drużyny pingpongowej).

Taki rozkład mocy futbolowych sprawia, że Berlin jest jedyną stolicą Europy, która nie posiada swojej drużyny w najwyższej klasie rozgrywkowej (malutka gwiazdka – w walijskim Cardiff również nie ma drużyny w najwyższej lidze, ale przecież walijskie Cardiff City występuje w angielskiej Championship). Fascynujące.

Union w poprzednim sezonie zajął dobre 7. miejsce w 2. Bundeslidze, a Herta właśnie do niej spadła. Tym samym już 3 września (czyli za tydzień!) dojdzie do wielkich, choć drugoligowych derby, Berlina.

P.